03/10
Herdenking bomaanslag Hoveniersstraat
Vanmorgen werd de bomaanslag in de Hoveniersstraat herdacht. 30 jaar geleden, op 20 oktober 1981 om exact 4 over 9 ’s morgens ontplofte een bestelwagen voor de Sefardische synagoge in de Hoveniersstraat. De gevolgen in de buurt waren niet te overzien. Het wereldcentrum van de diamant werd in het hart getroffen, 3 mensen overleefden de aanslag niet, meer dan honderd anderen waren gewond. Onze stad was in shock.
De ordediensten rukten massaal uit en trachtten de chaos zo goed mogelijk onder controle te krijgen. Om de sfeer van dat moment en de gevolgen ervan zo goed mogelijk te kunnen vatten, vroeg ik aan ons stadsarchief om de stukken van toen op te zoeken. Ik kreeg 3 dikke mappen met persberichten, verslagen van verschillende crisisvergaderingen, nota’s van de korpschef en van het kabinet van de toenmalige burgemeester, Mathilde Schroyens, vragen van de burgemeester zélf, brieven van burgers en vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap aan de burgemeester… Als je die documenten doorneemt, krijgt je een goed beeld van de gevolgen van die aanslag, zowel op korte als op langere termijn.
Uit de verslagen van de vergaderingen van de politie blijkt dat al heel snel na de aanslag de schuldvraag wordt gesteld : was dit te vermijden? Hoe kon die bestelwagen zo lang in een autovrije straat staan zonder dat iemand zich vragen stelde? Wie was niet opmerkzaam genoeg geweest, had niet de juiste reflex gehad? Maar in het archief vind je ook brieven aan de burgemeester om haar te bedanken voor het accurate handelen van de ordediensten bij deze grote aanslag die, hoewel nooit bewezen, specifiek gericht lijkt tegen de Joodse Gemeenschap in Antwerpen.
Het doornemen van al die stukken heeft me geholpen om de sfeer van toen in onze stad opnieuw aan te voelen. Met de bomaanslag in de Hoveniersstraat was de naïviteit dat zo’n aanslag in Antwerpen niet zou kunnen gebeuren met één klap verdwenen. De uitdaging blijft sindsdien om onze stad veilig te houden voor iedereen, zonder van Antwerpen een bezette stad te maken.
Eenzelfde sfeer als toen in Antwerpen heerste recent in Noorwegen, na de verschrikkelijke raid van Anders Breivik. Een sfeer van algemene verontwaardiging en verdriet, maar tegelijkertijd van geloof in eigen kracht. Of hoe zo’n tragische gebeurtenis ons nog beter doet beseffen dat we moeten vasthouden aan de waarden waar we voor staan. De Noorse premier Stoltenberg verwoordde dat mooi op de rouwdienst voor de overledenen : “Ik ben trots in een land te leven dat erin is geslaagd één te blijven doorheen deze tragedie. Ik ben onder de indruk van de waardigheid, kracht en betrokkenheid die we aan de dag leggen. We zijn een klein land, maar een trots volk. We werden door elkaar geschud, maar we zullen onze waarden niet opgeven. Ons antwoord is meer vrijheid en meer democratie zonder naïef te zijn.”
Ik denk dat die woorden sterk aansluiten bij wat er in Antwerpen is gebeurd en waar we naar moeten blijven streven. We moeten er alles aan doen om terroristische daden te vermijden. We moeten alles in het werk stellen om de veiligheid van al onze inwoners ten volle te garanderen. Maar tegelijkertijd moeten we onze zo belangrijke democratische verworvenheden vrijwaren. De vrijheid van meningsuiting of van vereniging bijvoorbeeld. Het is een blijvende uitdaging om dat moeilijke evenwicht te bewaren, maar ik denk dat we daar in Antwerpen goed in slagen.
Het is belangrijk dat we de herinnering aan dergelijke traumatische gebeurtenissen uit de geschiedenis van onze stad levend houden, en dat we de slachtoffers en hun familieleden, maar ook iedereen die rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken was bij de tragische gebeurtenissen van oktober 1981 op gepaste wijze herdenken en eer betonen.
03/10
Antwerpse stadsdichter krijgt tegenvoeter
Wij zijn aan onze vijfde stadsdichter. In ‘order of appearance’: Tom Lanoye, Ramsey Nasr, Bart Moeyaert, Joke van Leeuwen, Peter Holvoet-Hanssen.
Antwerpen inspireert blijkbaar Australië. Want down under, in Sydney, komt er binnenkort ook één. De bal is aan het rollen gegaan door Theo van Leeuwen, de broer van Joke, die daar woont en er decaan is aan de kunstfaculteit. Zijn collega, professor John Dale, pikte het idee op en gaf het handjes en voetjes door een advertentie te plaatsen voor ‘city poet’.
In Sydney zijn ze overigens, net als wij, niet op zoek naar iemand die zich opsluit op een zolderkamertje om daar hermetische gedichten te zitten schrijven. Ze willen iemand die poëzie over de universiteitsmuren kan tillen. Iemand die gedichten naar buiten brengt, op het publiek domein. Iemand die zich engageert voor de stad en mensen erover laat nadenken.
Dat doet mij veel plezier. Omdat het een keuze is die wij destijds ook hebben gemaakt. Bewust en met opzet. Als we nog eens ergens het ‘goeie voorbeeld’ kunnen geven: graag!
http://www.smh.com.au/entertainment/books/the-quest-to-find-the-rhyme-and-reason-behind-sydney-20110809-1ikug.html
30/09
Merci om trager te rijden
De verkeersveiligheidscampagne van Lokale Politie Antwerpen en de stad loopt al weer een maand. Zo zetten de ondertussen bekende bordjes “Merci om trager te rijden” chauffeurs aan om in de stad en de districten niet te hard op het gaspedaal te gaan staan. Een ander onderdeel van de campagne zijn de acht nieuwe snelheidsinformatieborden die de politie gaat aankopen. Snelheidsinformatieborden zijn borden die de snelheid van voorbijgaande wagens registreren en weergeven. Wanneer u zich houdt aan de toegestane snelheid krijgt u een vrolijke smiley te zien. Als u te snel rijdt, dan verschijnt er een treurige gezichtje. Afgelopen jaar werden er al tien borden van dit type aangekocht. U hebt ze misschien al in een straat in uw buurt zien staan?
De borden komen te staan op plaatsen waar snelheidsproblemen werden gemeld. Als uit metingen blijkt dat 10% van de chauffeurs meer dan 10 km/u te snel reed, komt die plek in aanmerking voor extra snelheidsvertragende maatregelen zoals bloembakken of snelheidsdrempels. De snelheidsinformatieborden zijn dus een handig instrument om onze stad verkeersveiliger te maken. De uitdaging is om voor 100% smileys te gaan.
www.antwerpenzegtmerci.be
26/09
Kantklossen op muren
Dat is wat Eva Cardon en Thijs Kelder op de Plantin Moretusbrug hebben gedaan: iets ongewoons op een onverwachte plek. Een museum op ‘t straat. Met veel vakmanschap en precisie hebben ze een vieze tunnel omgeturnd tot een kleurige stadspoort. Van een drukke toegangsweg naar het centrum hebben zij een ‘visitekaartje’ voor ‘t stad gemaakt. Met boeksjablonen en kantpatronen. Met sterke beelden van vroeger en van nu. Op de ene kant van de muur staat geschiedenis geschreven: de portretten van onze twee bekende drukkers uit de 16de eeuw, historische persen en loden letters die in dit digitaal tijdperk al lang overbodig geworden zijn. Maar op de andere staat het hier en nu : lezende mensen en vliegende duiven (die nu door een duivenwerend systeem worden weggehouden zodat de plek voortaan ook proper kan blijven.
Het initiatief kwam van Buurt aan de Beurt en het is één van de projecten die kaderen in onze ‘stad under construction’. Een aantal andere projecten kregen de Antwerpenaren trouwens thuis in de bus: 't stad we werken eraan . Het laat je zien hoe Antwerpen vernieuwt. Voortdurend. Van ‘t grootste plein tot het kleinste hoekje…
Vorige donderdag was ik op de tiende verjaardag van architectuur- en structuurbureau Stramien. Hun verjaardagsmotto en de toepasselijke titel van het boekje dat we voor die gelegenheid cadeau kregen is: ruimte ontgaat niemand. Ware woorden. Ruimte ontgaat niemand. En juist omdat publieke ruimte en woonruimte in een stad zo belangrijk zijn, kunnen we niet genoeg doen om de leefbaarheid van Antwerpen te verhogen.
Op alle mogelijke manieren. Met zijn allen. Zodat we er allemáál trots op kunnen zijn.
19/09
Het bal is rond
Halve Neuro gaf de aftrap. En ’t was direct goal. Recht in de winkelhaak. Onder de gekleurde lampionnen aan de Scheldekaaien vierden zowat 6000 dansers en feestneuzen het jaarlijkse bal Me’Eel Aantwaarpe. Maar er werd ook geswingd, gedanst, gegeten en gedronken. De primeur voor het eerste buitenlandse optreden ooit op het bal ging naar het Britse Sugar Foot Stomp. De Boppin’ Benvis Brothers van Radio Modern deden daarna waar ze goed in zijn: iedereen aan het dansen krijgen. Ondertussen zorgde Cyclop Max voor het visuele pareltje op’t bal. Met intermezzo’s van het bombardonesemble ‘Bluts’ en de dansmariekes van ‘Kings and Queens' was het een bal om nooit te vergeten. Het was fantastisch. En de opbrengst zal dat ook zijn. Die gaat zoals vorig jaar integraal naar Music For Life. Bedankt aan alle feestvierders, dansers, artiesten en medewerkers. Tot volgend jaar!
